Piyasa Gözetimi ve Denetimi İşlemleri
06 Ocak 2026GÖREV VE SORUMLULUKLARI:
Bakanlığın sorumluluğunda bulunan ürün güvenliği mevzuatı hükümlerine uygun olarak Bakanlıkça belirlenen il veya illerde denetim görevini yapmak, gerekli tutanak ve raporları hazırlayarak ilgili yerlere sunmak, her denetim işlemi için denetim sürecinin başından sonuna kadar gerekli bilgi ve belgeleri düzenli bir şekilde hazırlayarak İl Müdürlüğüne teslim etmek,
Kanunda belirtilen ceza ve önlemler hariç olmak üzere, denetim faaliyeti sırasında, ilgililerin cezai sorumluluğunu gerektiren eylemleri saptadığında, durumu ilgili makamlara iletilmek üzere il müdürlüğüne bildirmek,
Görev alanına giren konularda ve ilgili mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan ihtiyaçlar çerçevesinde görüş ve öneri geliştirmek ve bunları il müdürlüğüne sunmak,
Yürüttüğü denetim görevi için gerekli gördüğü dosya ve belgeleri, denetim yaptığı kuruluş ve kişilerden istemek, bunları incelemek, bunların yetkili merciler tarafından onaylanmış örneklerini almak, fabrika, mağaza, dükkan, ticarethane, pazar yeri, depo ve ambar gibi yerler ile denetime konu olan diğer yerlerde inceleme ve sayım yapmak, görüntülemek, araştırmak, bunları mühürlemek, bu konularda yetkili ve ilgililerden her türlü yardım ve bilgi talep etmek,
Test ve muayeneye tabi tutulacak ürünlerden numune almak,
Denetim faaliyetinin engellenmesi durumunda, kolluk kuvvetlerinden yardım istemek ve onların nezaretinde denetim yapmak,
6502 sayılı Kanun kapsamında piyasa gözetim ve denetim işlemlerini yapmak ve bu faaliyetler ile ilgili bilgi, belge ve periyodik raporları düzenli olarak hazırlayarak Bakanlığa göndermek, piyasa gözetim ve denetim ceza işlemlerini yürütmek,
Bakanlığın görev ve sorumluluk alanında bulunan ürünlerin piyasaya arzı veya dağıtımı aşamalarında yahut ürün piyasada iken güvenli olup olmadığını denetlemek, güvensiz olduğunun tespit edilmesi halinde, Bakanlığın talimatı doğrultusunda ve ilgili mevzuat dikkate alınarak gerekli idari tedbirleri almak ve idari yaptırım uygulanmasını sağlamak,
Piyasa gözetim ve denetim işlemlerini yapmak ve bu faaliyetler ile ilgili bilgi, belge ve periyodik raporları düzenli olarak hazırlayarak Bakanlığa göndermek, piyasa gözetim ve denetim ceza işlemlerini yürütmek,
Gümrük ve Ticaret Denetmenliği Yönetmeliği hükümleri ile Bakanlığın görev ve sorumluluk alanında bulunan konularla ilgili, mevzuat ve Bakanlığın talimatları doğrultusunda işlemleri yürütmek,
Tüketicinin korunması mevzuatı kapsamına giren hizmetleri yürütmek, denetimleri yapmak, gerektiğinde yaptırım uygulamak ve uygulanmasını sağlamak,
Bakanlığın sorumluluğunda bulunan ürün güvenliği mevzuatı hükümlerine uygun olarak Bakanlıkça belirlenen il veya illerde denetim görevini yapmak, gerekli tutanak ve raporları hazırlayarak ilgili yerlere sunmak, her denetim işlemi için denetim sürecinin başından sonuna kadar gerekli bilgi ve belgeleri düzenli bir şekilde hazırlayarak İl Müdürlüğüne teslim etmek,
Kanunda belirtilen ceza ve önlemler hariç olmak üzere, denetim faaliyeti sırasında, ilgililerin cezai sorumluluğunu gerektiren eylemleri saptadığında, durumu ilgili makamlara iletilmek üzere il müdürlüğüne bildirmek,
Görev alanına giren konularda ve ilgili mevzuatın uygulanmasında ortaya çıkan ihtiyaçlar çerçevesinde görüş ve öneri geliştirmek ve bunları il müdürlüğüne sunmak,
Yürüttüğü denetim görevi için gerekli gördüğü dosya ve belgeleri, denetim yaptığı kuruluş ve kişilerden istemek, bunları incelemek, bunların yetkili merciler tarafından onaylanmış örneklerini almak, fabrika, mağaza, dükkan, ticarethane, pazar yeri, depo ve ambar gibi yerler ile denetime konu olan diğer yerlerde inceleme ve sayım yapmak, görüntülemek, araştırmak, bunları mühürlemek, bu konularda yetkili ve ilgililerden her türlü yardım ve bilgi talep etmek,
Test ve muayeneye tabi tutulacak ürünlerden numune almak,
Denetim faaliyetinin engellenmesi durumunda, kolluk kuvvetlerinden yardım istemek ve onların nezaretinde denetim yapmak,
6502 sayılı Kanun kapsamında piyasa gözetim ve denetim işlemlerini yapmak ve bu faaliyetler ile ilgili bilgi, belge ve periyodik raporları düzenli olarak hazırlayarak Bakanlığa göndermek, piyasa gözetim ve denetim ceza işlemlerini yürütmek,
Bakanlığın görev ve sorumluluk alanında bulunan ürünlerin piyasaya arzı veya dağıtımı aşamalarında yahut ürün piyasada iken güvenli olup olmadığını denetlemek, güvensiz olduğunun tespit edilmesi halinde, Bakanlığın talimatı doğrultusunda ve ilgili mevzuat dikkate alınarak gerekli idari tedbirleri almak ve idari yaptırım uygulanmasını sağlamak,
Piyasa gözetim ve denetim işlemlerini yapmak ve bu faaliyetler ile ilgili bilgi, belge ve periyodik raporları düzenli olarak hazırlayarak Bakanlığa göndermek, piyasa gözetim ve denetim ceza işlemlerini yürütmek,
Gümrük ve Ticaret Denetmenliği Yönetmeliği hükümleri ile Bakanlığın görev ve sorumluluk alanında bulunan konularla ilgili, mevzuat ve Bakanlığın talimatları doğrultusunda işlemleri yürütmek,
Şubenin arşiv işlerini yürütmek ve saklama süresi dolanların imhası ile ilgili işlemleri yapmak, (Personel ve Destek Hizmetleri ile koordineli olarak)
PİYASA VE GÖZETİMİ DENETİMİ İLE İLGİLİ ESASLAR:
Piyasa gözetimi ve denetimi; ürünün piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürün piyasada iken, ilgili teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğini, güvenli olup olmadığını denetlemek veya denetlettirmek; güvenli olmayan ürünlerin güvenli hale getirilmesini temin etmek, gerektiğinde yaptırımlar uygulanmasını sağlamak amacıyla Bakanlık ve Ticaret İl Müdürlükleri tarafından yapılacak her türlü faaliyeti kapsar. Yönetmeliğe uygun ürünlerin güvenli olduğu kabul edilir.
DENETİM YAPILACAK YERLER:
Denetim, ürünlerin;Mağaza, dükkan, ticarethane, depo, ambar ve nakil araçları ve benzeri gibi her türlü depolandığı ve/veya satıldığı yerlerde,
Gerekli hallerde, ürünlerin üretildikleri, işlendikleri, ambalajlandıkları veya montaj yapıldıkları, depolandıkları yerlerde de, re’sen veya şikayet üzerine yapılır.
Denetimler, denetim yapılan yerlerde yapılan çalışmaları engellemeyecek şekilde yapılır.
DENETİMDE KİM MUHATAP ALINIR?
Denetlemede üreticinin muhatap alınması esastır. Bu husus, dağıtıcının 4703 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin 9 uncu fıkrasında düzenlenen yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Dağıtıcının iş yerinde yapılan denetimde, üreticinin adı ve adresi tespit edilir. Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri sonucunda güvenli olmadığı belirlenen ürünlere ilişkin olarak üreticinin tespit edilemediği durumlarda, Müdürlüğümüz Denetmenlerince belirlenen süre içerisinde (en fazla 10 gün) üreticinin veya ürünü tedarik ettiği kişinin kimliğini bildirmeyen dağıtıcı, üretici olarak kabul edilir. Üreticinin yurt dışında yerleşik olması halinde yetkili temsilci ve/veya ithalatçı muhatap alınır ve bunlar da üretici ile aynı sorumluluğu taşır.
DENETLEME GÖREVİ NE ŞEKİLDE YERİNE GETİRİLİR?
Denetleme görevi, üretici veya dağıtıcıya ait bilgi ve belgelerin ilgili mevzuat çerçevesinde incelenmesi ile malların duyusal incelemesinin yapılması ve gerektiğinde her türlü test ve muayenenin yapılması veya yaptırılması suretiyle yerine getirilir, Piyasa gözetimi ve denetiminde gerekli görülen durumlarda, test ve muayene laboratuarları dahil olmak üzere Bakanlığın imkanlarından veya gözetim ve denetime konu ürüne ilişkin uygunluk değerlendirmesi işlemlerinde yer almayan ancak bu konuda yeterliliği Bakanlıkça tespit edilmiş olan test, muayene ve/veya belgelendirme kuruluşlarının imkanlarından yararlanılabilir. Denetlenmiş ürünler gerekli görüldüğü takdirde yeniden denetlenebilir. 640 sayılı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bakanlığımıza, tüketici ürünlerinin piyasa gözetimi ve denetimi görevi verilmiştir. Böylece; Bakanlığımız hem tüketicilerin ekonomik çıkarlarını, hem de sağlık ve güvenliklerini koruma görevini üstlenmiş bulunmaktadır. Bu bağlamda Piyasa Gözetimi Denetimi ürünün piyasaya arzı veya dağıtımı aşamasında veya ürün piyasada iken ilgili teknik düzenlemeye uygun olarak üretilip üretilmediğinin, güvenli olup olmadığının denetlenmesi veya denetlettirilmesi faaliyetidir.
Bakanlığımız sorumluluğunda olan ürün gruplarının listesi aşağıdadır:
Dekoratif Malzemeler
Mobilyalar
El Aletleri
Aygıtlar
Hobi ve Spor Ekipmanları
Çakmaklar
Kırtasiye Ürünleri
Çocuk Bakım Ürünleri ve Çocuk Ekipmanları
Gıda Görünümlü Ürünler
Deterjanlar
Emzik Biberon
Hijyenik pedler, çocuk bezleri
Hava aromatize edici ürünler
Kuvvetli asit bazlar (por-çöz, yağ çöz vb.)
Havuz Kimyasalları
Oyuncaklar
Diş fırçaları
Hazır Giyim
Yukardaki sorumluluk alanımıza giren ürünlerle ilgili ürün güvenliği şikayetlerini Müdürlüğümüze gerekli bilgi ve belgelerle yapabilirsiniz.
KIRTASİYE VE OKUL MALZEMESİ ALIŞVERİŞLERİNDE TÜKETİCİLERİMİZİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR
2026 Yılında Yapılan Denetimler Sonucunda Uygulanacak İdari Para Cezaları
6502 sayılı Kanun kapsamında uygulanan idari para cezaları ve bu cezalara ilişkin alt ve üst sınırlar, 27/11/2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 585) ile 2025 yılı için yeniden değerleme oranı olarak tespit edilen %25,49 oranında artırılmıştır.
Bu kapsamda;
Genel Esasların İhlali:
6502 sayılı Kanunda yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen sözleşmeler ile bilgilendirmelerin 12 punto büyüklüğünde düzenlenmesine, düzenlenen sözleşmelerin bir örneğinin tüketicilere verilmesine, sözleşmelerde öngörülen koşulların sözleşme süresi içinde tüketiciler aleyhine değiştirilmemesine, tüketicilerden talep edilecek her türlü ücret ve masrafa ilişkin bilgilerin sözleşmenin eki olarak tüketicilere verilmesine ilişkin hükümleri ihlal edenler hakkında her bir işlem veya sözleşme başına 2025 yılında 3.166 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 3.973 TL olarak uygulanacaktır.
Teşhir Edilen Bir Mal veya Hizmetin Haklı Bir Sebep Olmaksızın Satışından Kaçınılması:
Teşhir edilen bir mal veya hizmetin haklı bir sebep olmaksızın satışından kaçınılması halinde, aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için 2025 yılında 3.166 TL’den az olmamak üzere satışından kaçınılan mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam satış fiyatının %10’u kadar uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 3.973 TL’den az olmamak üzere satışından kaçınılan mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam satış fiyatının %10’u olarak belirlenmiştir.
Fiyat Etiketi ve Fiyat Listeleri:
Perakende işletmelerde satışa arz edilen malların fiyat etiketlerine ve fiyat listelerine ilişkin olarak tüketicilerin tam ve doğru bilgilendirilmesi için belirlenen yasal yükümlülüklere uyulmaması durumunda her bir aykırılık için 2025 yılında 3.166 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 3.973 TL olarak uygulanacaktır.
Tüketicileri Aldatıcı ve Yanıltıcı Reklamlar ve Haksız Ticari Uygulamalar:
Reklam Kurulu tarafından, aldatıcı ve yanıltıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamaların neden olduğu tüketici mağduriyetlerinin önlenmesi için, aykırılığın haksızlık içeriği, aykırılık dolayısıyla elde edilen menfaatin veya neden olunan zararın büyüklüğü ile aykırılığı gerçekleştirenin kusuru ve ekonomik durumu gibi hususlar dikkate alınarak, ticari reklamlar yönünden aykırılığın gerçekleştiği mecra türüne göre, haksız ticari uygulamalar yönünden ise aykırılığın ülke genelinde gerçekleşip gerçekleşmemesi ya da reklam yoluyla gerçekleşip gerçekleşmemesine göre 2025 yılında 79.161 TL ile 31.808.530 TL arasında uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 99.339 TL ile 39.916.524 TL arasında uygulanabilecektir.
Garanti Belgesi ve Türkçe Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu:
Garanti belgesinin ve Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzunun düzenlenmemesi ya da eksik düzenlenmesi, yasal düzenlemelere aykırı uygulamalar, garanti belgesinin ve Türkçe tanıtma ve kullanma kılavuzunun tüketiciye hiç veya mevzuata uygun şekilde teslim edilmemesi gibi durumlarda satıcıya 2025 yılında 3.126 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 3.922 TL olarak uygulanacaktır.
Satış Sonrası Hizmet Yeterlilik Belgesi Alma Yükümlülüğünün İhlali:
Ticaret Bakanlığından alınması gereken satış sonrası hizmet yeterlilik belgesini almayan üretici ve ithalatçılara 2025 yılında 1.604.819 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 2.013.887 TL olarak uygulanacaktır.
Yetkili Servis İstasyonları:
Satış sonrası hizmet yeterlilik belgesinin geçerlilik süresi boyunca asgari servis istasyonu sayısını sağlamayan üretici ve ithalatçılar hakkında eksik kalan her bir servis istasyonu için 2025 yılında 178.473 TL olarak uygulanan idari para cezası 2026 yılında 223.965 TL olarak uygulanacaktır.
Yetkili servis istasyonlarına ilişkin bilgileri, güncel olarak Ticaret Bakanlığı tarafından oluşturulan sisteme kaydetmeyen veya bu kayıtları güncellemeyen üretici veya ithalatçılara her bir servis istasyonu için 2025 yılında 25.907 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 32.510 TL olarak uygulanacaktır.
Azami tamir süresinin aşılması, bakım ve onarım hizmetlerinin mevzuata uygun olarak sunulmaması durumlarında aykırılığı tespit edilen her bir işlem için 2025 yılında 3.166 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 3.973 TL olarak uygulanacaktır.
Özel Servisler:
Herhangi bir üretici veya ithalatçıya bağlı olmaksızın faaliyette bulunan servis istasyonlarının, her türlü mecra ve faaliyetlerinde kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde “özel servis” ibaresini kullanmaması durumunda özel servis istasyonlarına 2025 yılında 25.907 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 32.510 TL olarak uygulanacaktır.
Yenilenmiş Ürünler:
Yenileme yetki belgesi gerektiren mallarla ilgili olarak, belgesi olmaksızın yenileme faaliyetinde bulunulması hâlinde 2025 yılında 2.542.198 TL olarak uygulanan idari para cezası 2026 yılında 3.190.204 TL olarak; yenilenmiş ürün satışında tespit edilen aykırılık ve eksikliklerle ilgili olarak ise her bir işlem için 2025 yılında 2.540 TL olarak uygulanan idari para cezası 2026 yılında 3.187 TL olarak uygulanacaktır.
Üyelik Aidatı Olmayan Kredi Kartı, Tüketici Kredisi ve Konut Finansmanı Sözleşmeleri:
Tüketicilere aidat ödemesi bulunmayan kredi kartı sunulmaması halinde ilgili kuruluşlara 2025 yılında 79.171.438 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 99.352.237 TL olarak belirlenmiştir. Tüketici kredisi ve konut finansmanı sözleşmelerinde, 6502 sayılı Kanunun cayma hakkı, faiz oranı, erken ödeme, temerrüt, hükümlerini ihlal eden, ayrıca mevzuatla belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde tüketicilerden ücret ve masraf talep eden ve sigorta veya yan finansal ürün/hizmet sunan kredi veren ya da konut finansmanı kuruluşlarına her bir aykırı sözleşme veya işlem için 2025 yılında 15.800 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 19.827 TL olarak uygulanacaktır.
İş yeri Dışında Kurulan Sözleşmelere İlişkin Belge Alma Yükümlülüğünün İhlali:
Tüketicilerle iş yeri dışında kurulan sözleşme yapabilmek için Ticaret İl Müdürlüğünden yetki belgesi almayan satıcılara 2025 yılında 1.583.405 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 1.987.014 TL olarak uygulanacaktır.
Mesafeli Sözleşmeler:
Elektronik ticarette tüketicilerin taraf olduğu mesafeli sözleşmelerde cayma hakkı ve satıcının keyfi ve gerekçesiz sipariş iptalini engelleyen haklar başta olmak üzere, tüketicilerimize tanınan bilgilendirme ve hak kullanımlarına ilişkin aykırılık hallerinde, aykırı her bir işlem veya sözleşme için 2025 yılında 3.166 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 3.973 TL olarak belirlenmiştir.
Aracı hizmet sağlayıcıların, tüketicilerin talep ve bildirimlerini iletmesi ve takip edebilmesine elverişli sistem kurma ve kesintisiz olarak açık tutma yükümlülüğüne aykırılık için 2025 yılında 5.084.396 TL olarak belirlenen idari para cezası, 2026 yılında 6.380.408 TL olarak uygulanacaktır.
Abonelik sözleşmeleri:
Elektrik, su, elektronik haberleşme gibi tüketicilerimizin temel ihtiyaçlarından olup süreklilik arz eden mal veya hizmetlerin teminine ilişkin olarak uygulama alanı giderek genişleyen abonelik sözleşmeleri hakkındaki düzenlemeler kapsamında, bilgilendirme ve onay yükümlülüklerine uyulmaması, süresi biten abonelik sözleşmelerinin otomatik uzamaması yasağına uyulmaması, taahhütname koşullarında tüketici aleyhine değişiklik yapılması ve sözleşmenin feshine yönelik taleplerin yedi gün içerisinde yerine getirilmemesi gibi mevzuata aykırılık teşkil eden uygulamalar için sözleşme veya işlem başına 2025 yılında 3.166 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 3.973 TL olarak belirlenmiştir.
Ön Ödemeli Konut Sözleşmeleri:
Ön ödemeli konut satış sözleşmelerine ilişkin hükümlere aykırı her bir sözleşme veya işlem başına 2025 yılında 15.800 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 19.827 TL olarak uygulanacaktır. Teslim edilmeyen konut başına 2025 yılında 355.907 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 446.627 TL olarak belirlenmiştir.
Yapı ruhsatı almadan tüketicilere ön ödemeli olarak konut satışı yapanlara 2025 yılında 1.583.405 TL olarak uygulanan idari para cezası 2026 yılında 1.987.014 TL olarak; tüketicilere ödemeleri karşılığında teminat sağlama yükümlülüğünü yerine getirmeyen satıcılara 2025 yılında 7.917.110 TL olarak uygulanan idari para cezası ise 2026 yılında 9.935.181 TL olarak uygulanacaktır.
Devre Tatil Sözleşmeleri:
Devre tatil sözleşmelerine ilişkin hükümlere aykırılık halinde sözleşme veya işlem başına 2025 yılında 17.794 TL olarak uygulanan idari para cezası, 2026 yılında 22.329 TL olarak uygulanacaktır. Diğer taraftan, 01.04.2022 tarihli ve 31796 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7392 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile 6502 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 3 kapsamında, 6502 sayılı Kanunun söz konusu değişiklikten önceki düzenlemelerine göre idari para cezası uygulanması gereken durumlarda uygulanacak idari para cezaları da yeniden değerleme oranında artırılmıştır.
Tebliğe Ulaşmak İçin TIKLAYIN